Bonoda zorunlu unsurlar nelerdir?

Bono (emre yazılı senet), düzenleyenin belli bir bedeli kayıtsız ve şartsız olarak ödemeyi vaat ettiği senettir. Bir belgenin bono sayılması için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 776. maddesinde sayılan unsurları taşıması gerekir. Kanun, unsurlardan birini içermeyen senedin kural olarak bono sayılmayacağını söyler (TTK m.777/1).

Bonoda bulunması gereken unsurlar

TTK m.776’ya göre bono veya emre yazılı senet şunları içerir:

1. “Bono” veya “emre yazılı senet” kelimesi. Senet Türkçe dışında bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelime yazılır. Kelime, senet metninde yer almalıdır.
2. Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi.
3. Vade.
4. Ödeme yeri.
5. Kime veya kimin emrine ödenecekse onun adı. Buna lehtar denir.
6. Düzenlenme tarihi ve yeri.
7. Düzenleyenin imzası.

Unsurlardan biri eksik olursa ne olur?

Kural olarak, 776. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen senet bono sayılmaz (TTK m.777/1). Ancak kanun şu istisnaları tanır:

• Vade gösterilmemişse: Vadesi gösterilmemiş bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır (TTK m.777/2).
• Ödeme yeri veya düzenleme yeri açık değilse: Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır (TTK m.777/3).
• Düzenleme yeri gösterilmemişse: Düzenlendiği yer gösterilmeyen bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır (TTK m.777/4).

Bono hazırlarken dikkat edilecekler

• Senet metninde “bono” ya da “emre yazılı senet” kelimesi mutlaka yer almalıdır.
• Ödeme vaadi kayıtsız ve şartsız olmalıdır; ödemenin bir şarta bağlanması unsuru zedeler.
• Vade, ödeme yeri, lehtarın adı, düzenlenme tarihi ve yeri açıkça yazılmalıdır.
• Senet düzenleyen kişinin imzası bulunmalıdır; imzasız bir senet bono olmaz.

Sık sorulan sorular

Bonoda vade yazılmazsa senet geçersiz mi olur?

Hayır. Vadesi gösterilmemiş bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır (TTK m.777/2).

Bonoda “bono” kelimesi yazılmazsa ne olur?

776. maddedeki unsurlardan biri eksik olduğundan senet kural olarak bono sayılmaz (TTK m.777/1). Kelime, senedin metninde yer almalıdır.

Düzenleme yeri yazılmazsa senet bono olur mu?

Evet. Düzenlendiği yer gösterilmeyen bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır (TTK m.777/4).

Bonoda lehtar adı zorunlu mudur?

Evet. Kime veya kimin emrine ödeneceği, yani lehtarın adı unsurlar arasında sayılır (TTK m.776/1-e).

Ticari işlemlerin diğer konuları için ticaret hukuku ve sözleşmeler sayfasına bakılabilir.